احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
500
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
دهان باز نامهاى ديگر : دهانگشاد - كبابه شكافته - كبابه دهانگشاد - كبابه دهنشكافته - فاخره - فاغره - فارغه - فاغره ابن سينا . Clacalier - Xanthoxyle - Clavalier povre - Tooth ache tree . مشخصات : ميوهء گياهى است از خانوادهء Rutaceae و شامل گونههاى مختلف . بهطور كلى اين گياهان به صورت درختچههايى هستند با برگهاى متناوب مركب ، برگچهها در رديفهاى پرى فرد يا ساقه درختچه تيغدار ، چوب آن زردرنگ و كمى معطر مىباشد . ميوهء آن در ابعاد نخود و تا نصف آن شكافته و داخل آن دانهء كوچكى مانند دانهء فلفل سياه ولى براق و معطر و خوشبو قرار دارد . اين ميوه را معمولا از هند و آفريقا به ايران مىآورند . طبيعت آن : گرم و خشك است . خواص درمانى : 1 - آن را بخوريد محلّل و قابض است ، براى امراض سرد دماغى مانند جنون و . . . مفيد است ، بادهاى غليظ را تحليل مىبرد ، براى تقويت معده و هاضمه و كبد سرد مفيد است ، براى اسهال سرد نافع است و شكم را بند مىآورد . 2 - بوييدن آن براى تقويت دماغ مفيد است . تذكر : در افراد گرممزاج ايجاد سردرد مىكند . مصلح آن : كافور - نيلوفر - گلاب و روغن بادام مىباشد . دارچين نامهاى ديگر : دارچينى - دارصينى - قرفة الدارچينى - سليخه - دارجيلينگ - تج - دارچين خطايى . Cannelle - Cinnamon . مشخصات : دارچين پوست شاخههاى درختى است از خانوادهء Lauraceae ، كه ارتفاع آن به ده تا دوازده متر مىرسد ولى عملا چون به طريق شاخهزاد پرورش داده مىشود ارتفاع آن پنج تا هفت متر مىباشد . برگهاى آن در سطح فوقانى سبز تيرهء شفاف و در سطح تحتانى به رنگ سبز روشن و بسيار معطر ، دراز به طول ده تا پانزده سانتيمتر و نوكتيز هستند . گل آن كوچك زرد و تقريبا نامرئى است . ميوهء آن كوچك تخممرغى به رنگ ارغوانى تيره به طول يك تا دو سانتيمتر و داراى يك دانه